دوام:
معیار توانایی سنگ طبیعی در پایداری و حفظ مشخصات اساسی و بارز آن از لحاظ مقاومت و استحکام، مقاومت در برابر تجزیه و نیز از لحاظ ویڿگیهای ظاهری دوام مبتنی به مدت زمانی است که در آن سنگ درحین کاربریاش مشخصات ذاتی خود را حفظ میکند. این زمان بسته به محیط و کاربری موردنظر (مثلاً در فضای داخلی یا خارجی) متفاوت است.
سنگ: تجمع طبیعی و استحکام یافته یک یا چند کانی تشکیلدهنده پوسته زمین.
بافت:
۱- ظاهر اصلاح شدهای از سنگ طبیعی که با یک یا چند پرداخت سطحی مکانیکی حاصل شود. سطوح پرداخت نشده سنگ مشخصاتی از لحاظ بافت دارند که در مورد ۲ آمده است.
۲- آن جنبه از ظاهر فیزیکی سنگ که تابع روابط متقابل دانهها یا بلورهاست بافت طبیعی سنگ نامیده می شود. بافتهای مربوط به سنگهای ساختمانی عبارتند از برابر دانه(تقریباً دانههای هماندازه) نابرابر دانه (دانههای مشخصاً غیرهماندازه), پورفیری ,درهم متصل شده آواری، آواری با سیمان طبیعی، اما بدون رابطه موزائیکی یا تداخلی،(بافت اخیرمختص ماسهسنگها و بعضی از سنگهای آهکی است)، موزائیکی (دانههای جفتهم با مرزهای مشترکی از صاف گرفته تا نسبتاً منظم و نامتداخل) وگرانوبلاستی.
ادامه مطلب سائیدگی: کندهشدن مواد یا خرابی تمام تراش سطح دراثر اصطکاک یا ضربه (نکته: ساییدگی فرایندی است مصنوعی،کنش شیمیایی ممکن است به آهنگ سائیدگی اثر بگذارد.)
اصول اکتشافات سنگهای تزئینی
در اغلب استانهای کشور، تنوعی از واحدهای سنگی مختلف رسوبی، آذرین و دگرگونی متعلق به دورانهای مختلف زمینشناسی یافت میشود. اطلاعات دقیق زمینشناسی آنها در نقشهها و گزارشات زمینشناسی مربوطه درج و قابل دسترسی است. در زیر اصول کلی روشهای پیجویی سنگهای ساختمانی و تزئینی ارائه میگردد.
با استفاده از نقشههای زمینشناسی۰۰۰ ۲۵۰:۱ و ۱۰۰۰۰۰:۱ که سطح کشور را پوشش دادهاند و بهرهگیری از سایر اطلاعات زمینشناسی موجود، در هر استان با درنظر گرفتن مشخصات لازم، سازندهای دارای واحدهای سنگی مناسب جهت سنگهای ساختمانی و تزئینی شناسایی میشوند واز این واحدها درمقاطع مختلف سازند بازدید به عمل میآید و در صورت لزوم در افق استراتیگرافی مربوطه کنترل و پیجویی صورت میگیرد.
پیجوییها میبایست با درنظر گرفتن شرایط استخراج، دستیابی و ایجاد سینهکارهای استخراجی انجام گیرد. درصورتی که سنگهای تزئینی با قیمت بالا مطرح باشد شرایط استخراج مشکل نیز ممکن است مقرون به صرفه باشد.
شرایط توپوگرافی و چگونگی برونزدهای سنگها و همچنین وضعیت درز و شکافهای آن.
ویڿگیهای اکتشافی سنگ
ویڿگیهای سنگ که در اکتشاف باید مورد توجه قرار گیرد، عبارتند از:
· ساخت و بافت سنگ
· وسعت هوازدگی
· قابلیت معدنکاری
· رنگ سنگ
ساخت و بافت سنگ
ساخت و بافت سنگ از عوامل مهم برای انتخاب سنگ و معدن میباشند. مشخصات سنگها به نمودهای ساختی و بافتی سنگ وابسته است. این عامل بیشتر در مورد سنگهای تزئینی آهکی و ماسهسنگی مطرح است و درمورد سنگهای توده ای ساخت تودهای و بافت گرانولار یا پوئیکلیتیک مطرح میباشد.
وسعت هوازدگی
اصطلاح هوازدگی به آن قسمت از سنگ درجا گفته میشود که در سطح قرار گرفته و ظاهر خاکی داشته وبه نظر سوخته و خرد شونده باشد, رنگ آن نیز نسبت به سایر قسمتهای غیرهوازده سنگ تغییر میکند و عموماً از سطح به عمق از مقدار هوازدگی کاسته میشود.
هوازدگی در مورد گرانیتها بوسیله اکسیدشده توده سنگ تعریف میشود و ضرایبی را نیز بر حسب اکسیده شدن برای بعضی اقسام سنگها قایل میباشند. مثلاً در مورد گرانیتها اکسیداسیون خیلی کم را با ضریب صفر و اکسیداسیون محدود را با ضریب ۱ و محدود تا متوسط را با ضریب ۲ و متوسط را با ضریب ۳ و اکسیداسیون زیاد را با ضریب ۴ عنوان میکنند.
قابلیت معدن کاری
کانسار سنگ تزئینی زمانی قابل استخراج به شمار میآید که مصالح قابل استخراج بصورت قواره استخراج شده و پس از حمل بتوان به قیمتی فروخت که هم هزینهها را بپوشاند و هم سود معینی برای بهرهبردار داشته باشد.
با درنظر گرفتن نرخ فروش (S) و هزینه تولید( C ) کانسار سنگ در صورتی قابل استخراج است که این فرمول برقرار گردد: S -C>0
عواملی که یک کانسار سنگ تزئینی را بعنوان یک منبع سودآور مطرح میکنند دو دستهاند:
الف) عوامل فنی، ب) عوامل اقتصادی
نهایتاً جنبههای اقتصادی است که امکانپذیری استخراج کانسار را تعیین میکنند ولی نمیتوان هیچ عاملی را به تنهایی مدنظر قرار داد. زیرا تمام عوامل بطور مستقیم به یکدیگر مربوط هستند. واضح است که جنبه فنی را نمیتوان نادیده گرفت. زیرا امکان استخراج شدیداً به مشخصات ریختشناسی زمین در کانسار وابسته است.
عوامل فنی مورد بررسی عبارتند از:
·توپوگرافی (وضعیت پستی و بلندی) ناحیه کانسار
·زمینشناسی ناحیه
·درزهها و شکستگیهای موجود
·بلوکدهی کانسار
·کیفیت مواد (یکنواختی آن در نقاط مختلف)
فاکتورهای اقتصادی نیز که بایستی دقیقاً مورد بررسی قرار گیرند به شرح زیر میباشد:
·محل و موقعیت کانسار و فاصله آن نسبت به بازار فروش از نظر هزینههای حمل
·موقعیت دسترسی به کانسار از نظر ایجاد راههای ارتباطی به بازار
·تخمین و ارزیابی ماده معدنی از نظر مقدار تولید سالانه و عمر معدن
·هزینههای خرید یا اجاره زمین در ناحیه معدن در صورت لزوم
·امکانات آب و برقرسانی از شبکههای موجود و دستیابی به آنها و یا بررسی امکان تهیه آنها
·هزینههای تسطیح و محوطهسازی و ایجاد تأسیسات محلی
·بررسی سرمایه مورد لزوم
·بررسی بازار و قیمت سنگ و سوددهی معدن
